Antoni Julian Nowowiejski, postać o niezwykle barwnym życiorysie, przyszedł na świat 11 lutego 1858 roku w Lubieni, niewielkiej miejscowości w parafii Krynki, w pobliżu Opatowa. Region ten, będący częścią Mazowsza, ukształtował jego tożsamość jako Mazura, terminem używanym w XIX i XX wieku do opisu mieszkańców ziemi płockiej.
Początki i Wartości
Rodzina Nowowiejskich słynęła z głębokiej pobożności. To właśnie z domu rodzinnego Antoni wyniósł swoje fundamentalne wartości: religijność, patriotyzm oraz bogactwo kultury duchowej. Od młodości cechował go niezwykły zapał do pracy i dyscyplina, które w połączeniu z jego naturalnymi zdolnościami i siłą woli, pozwalały mu osiągać stawiane sobie cele. Dzięki współpracy z łaską Bożą zdołał osiągnąć wysoki stopień doskonałości, co umożliwiło mu pełnienie roli kapłana, a potem biskupa w pełni oddanego swoim obowiązkom.
Droga Kapłańska i Męczeńska
Wychowany pod jarzmem rosyjskiego zaboru, Nowowiejski aktywnie angażował się w działania na rzecz niepodległości Polski. Jako naoczny świadek obu wojen światowych, zakończył swoje życie w dramatycznych okolicznościach, umierając śmiercią męczeńską w hitlerowskim obozie koncentracyjnym Soldau, znanym dzisiaj jako Działdowo. Jego życie i działalność były nieprzerwanie ukierunkowane na służbę Kościołowi i społeczeństwu, co przyniosło mu ogromne uznanie i sympatię.
Znaczenie i Dziedzictwo
Antoni Julian Nowowiejski, znany nie tylko jako pasterz, ale również jako męczennik, zapisał się w historii jako nieustraszony świadek prawdy i wiary. Był wybitnym Polakiem i katolikiem, który zyskał szacunek zarówno w Płocku, jak i w całym kraju, a nawet w Watykanie. Jego niezłomna postawa wobec okupacyjnych władz hitlerowskich sprawiła, że stał się postacią niewygodną dla najeźdźcy. Po świętych Wojciechu i Stanisławie, to właśnie on jest trzecim polskim biskupem wyniesionym na ołtarze.
Dziedzictwo Wielkiego Człowieka
Jako patron diecezji płockiej, Antoni Julian Nowowiejski pozostaje symbolem mądrości i odwagi. Jego wkład w rozwój Kościoła i Polski jest niepodważalny, a pamięć o nim żywa zarówno w sercach mieszkańców Płocka, jak i Działdowa. Porównywany do innych wielkich postaci Kościoła, takich jak kardynał Kakowski i kardynał Hlond, Nowowiejski wpisuje się na stałe w panteon wybitnych Polaków, którzy przyczynili się do odzyskania niepodległości.
Jego życie i działalność to nie tylko świadectwo heroicznej wiary, ale także inspiracja dla współczesnych pokoleń, które czerpią z jego niezłomnej postawy i głębokiej duchowości. Wspominany z szacunkiem i podziwem, Antoni Julian Nowowiejski pozostaje wzorem do naśladowania dla wszystkich, którzy pragną służyć Bogu i ojczyźnie.
Źródło: Urząd Miasta Działdowo
